मित्रांनो तुम्ही टेलिकॉम किंवा फायनान्स क्षेत्रात मोठ्या संधीची वाट पाहत आहात? मग तुमची प्रतीक्षा संपली आहे. भारत संचार निगम लिमिटेडने BSNL Senior Executive Trainee Syllabus 2026 जाहीर केला असून, सरकारी अधिकारी बनण्याचे स्वप्न पूर्ण करण्याची ही सुवर्णसंधी आहे. पण लक्षात ठेवा, स्पर्धेत टिकून राहायचे असेल तर फक्त अभ्यास करून चालणार नाही, तर BSNL Exam Pattern समजून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे. आजच्या या लेखात आम्ही तुम्हाला सिलॅबसच्या प्रत्येक बारीक सारीक गोष्टींची माहिती देणार आहोत, जी तुम्हाला पहिल्याच प्रयत्नात यश मिळवून देऊ शकते.
BSNL Senior Executive Trainee Syllabus Pdf 2026: संपूर्ण अभ्यासक्रम आणि Exam Pattern (मराठीत)
| विभाग (Section) | विषय (Subject) | प्रश्न (Questions) | गुण (Marks) | कालावधी (Duration) |
|---|---|---|---|---|
| विभाग १ | लिखित परीक्षा (General Aptitude) | ४० | ४० | ३ तास (१८० मिनिटे) |
| विभाग २ | मुख्य तांत्रिक विषय (Core Subject) | १६० | १६० | |
| एकूण (Total) | २०० | २०० | ||
महत्त्वाच्या सूचना (Important Notes):
- निगेटिव्ह मार्किंग (Negative Marking): प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण वजा केले जातील.
- पात्रता निकष (Qualifying Marks): प्रत्येक विभागात (Part I & II) किमान ४०% आणि एकूण (Overall) किमान ५०% गुण मिळवणे आवश्यक आहे.
विषयानुसार सविस्तर अभ्यासक्रम (Detailed Syllabus)
| स्ट्रीम (Stream) | महत्त्वाचे टॉपिक्स (Important Topics) |
|---|---|
| Civil Engineering | RCC & Steel Design, Surveying (Theodolite/Dumpy Level), Soil Mechanics, Environmental Engg, Concrete Technology. |
| Telecom Services | Microprocessors, Logic Gates, Network Theory (Laplace/Graphs), Transducers, Diode Circuits. |
| Finance | Financial Management, Taxation (Direct/Indirect), Companies Act 2013, Auditing. |
| Electrical Engineering | Power Systems, Electrical Machines, Control Systems, Circuits & Fields. |
| General Aptitude | Decision Making, Visual Memory, Relationship Concepts, Arithmetical Reasoning. |
जनरल ॲप्टीट्यूड (General Aptitude – Common for All)
विषय: निर्णयक्षमता (Decision Making), नातेसंबंध (Relationship Concepts), व्हिज्युअल मेमरी, विश्लेषण (Analysis), उपमा (Analogies), अंकगणितीय तर्क (Arithmetical Reasoning), अंकगणितीय गणना, स्पेस व्हिज्युअलायझेशन, निरीक्षण, सिमिलॅरिटीज, प्रॉब्लेम सॉल्व्हिंग, ॲबस्ट्रॅक्ट व्हिज्युअल्स आणि चिन्हे, जजमेंट, अंकगणित आणि संख्यात्मक क्षमता.
सिव्हिल इंजिनिअरिंग (Civil Engineering Stream)
- बांधकाम आणि साहित्य: व्हॅल्युएशन, बिल्डिंग मटेरियल्स, एस्टिमेटिंग आणि कॉस्टिंग (दरांचे विश्लेषण), बांधकामाचे प्रकार (अर्थ वर्क, ब्रिक वर्क, RCC, टिंबर, पेंटिंग).
- सर्वेक्षण (Surveying): प्रिझमॅटिक कंपास, प्लेन टेबल, थिओडोलाइट ट्रॅव्हर्सिंग, डंपी लेव्हलचे ॲडजस्टमेंट, सेंटरलाइन पद्धत, मिड-सेक्शन फॉर्म्युला, सिम्पसन्स नियम, सर्वेक्षण उपकरणे.
- सॉइल मेकॅनिक्स (Soil Mechanics): कन्सोलिडेशन, मातीचा उगम (Origin of Soil), व्हॉइड रेशो, वॉटर कंटेंट, ISI माती वर्गीकरण, इफेक्टिव्ह स्ट्रेस, अर्थ प्रेशर (Active & Passive).
- हायड्रॉलिक्स (Hydraulics): फ्लुइड प्रॉपर्टीज, प्रवाहाचे मोजमाप, ओपन चॅनेल फ्लो, पंप्स आणि टर्बाइन्स.
- ट्रान्सपोर्टेशन: हायवे इंजिनिअरिंग, ट्रॅफिक इंजिनिअरिंग, हायवे ड्रेनेज, रेल्वे इंजिनिअरिंग (ट्रॅक भूमिती).
- पर्यावरण (Environmental): सांडपाणी व्यवस्था, पाण्याची गुणवत्ता, सॅनिटेशन गरजा, वायू प्रदूषण (कारणे व नियंत्रण).
- स्ट्रक्चरल: बीमचे प्रकार (Determinate & Indeterminate), धरणे (Dams), रिटेनिंग वॉल्स, स्लोप डिफ्लेक्शन.
- काँक्रीट आणि स्टील: काँक्रीटचे गुणधर्म, वॉटर-सिमेंट रेशो, बॅचिंग/मिक्सिंग/रिपेअर, RCC डिझाइन (कॉलम, स्टेअरकेस, वॉटर टँक, बीम स्ट्रेंथ, स्लॅब), स्टील डिझाइन (रूफ ट्रस, ग्रिड्स).
टेलिकॉम सर्व्हिसेस (Telecom Stream)
- सर्किट्स आणि सिस्टीम्स: नेटवर्क स्टेट इक्वेशन्स, साइनोसाइडल ॲनालिसिस, स्मॉल सिग्नल सर्किट (Diode, BJT, FET), ॲम्प्लीफायर डिझाइन आणि ॲनालिसिस, बायसिंग आणि स्टॅबिलिटी.
- डिजिटल आणि ॲनालॉग: फीडबॅक, ॲक्टिव्ह फिल्टर्स, टायमर्स, मल्टिप्लायर्स, A/D आणि D/A कन्व्हर्टर्स, बूलियन अल्जेब्रा, लॉजिक गेट्स, डिजिटल IC फॅमिली, मल्टिप्लेक्सर्स, रजिस्टर्स, मेमरीज, मायक्रोप्रोसेसर डिझाइन.
- मोजमाप (Measurements): मापनाची अचूकता (Accuracy/Precision), त्रुटी विश्लेषण (Error Analysis), ट्रान्सड्यूसर्स, डेटा एक्विझिशन सिस्टीम, टेलिमेट्री बेसिक्स.
- नेटवर्क थिअरी: नेटवर्क ग्राफ्स आणि मॅट्रिक्स, Wye-Delta ट्रान्सफॉर्मेशन, लाप्लास ट्रान्सफॉर्म (Laplace Transform), टू-पोर्ट नेटवर्क पॅरामीटर्स.
फायनान्स (Finance Stream)
फायनान्शियल मॅनेजमेंट, टॅक्स मॅनेजमेंट (प्रत्यक्ष/अप्रत्यक्ष), मॅनेजमेंट अकाउंटिंग, प्रगत आर्थिक लेखा (Advanced Financial Accounting), इंडस्ट्रियल लॉ, कंपनी कायदा २०१३ (आणि त्यातील ऑडिट तरतुदी), शेड्युल III.
BSNL Sr. Executive Trainee 2026 परीक्षेची तयारी कशी करावी? विषयानुसार टॉपिक्सची यादी
जर तुम्ही या परीक्षेची तयारी करत असाल, तर BSNL ने दिलेल्या अधिकृत सिलॅबसचा (Official Syllabus) हा सारांश नक्की वाचा. टेक्निकल विषयाला १६० गुण असल्याने त्यावर जास्त भर द्या.
सिव्हिल इंजिनिअरिंग विद्यार्थ्यांनी काय वाचावे?
- Design Subjects: RCC डिझाइनमध्ये कॉलम, स्लॅब आणि पाण्याच्या टाक्यांचे डिझाइन महत्त्वाचे आहे. स्टील डिझाइनमध्ये रूफ ट्रस आणि ग्रिड्सवर लक्ष केंद्रित करा.
- Surveying: जुन्या पद्धतींसोबतच ‘Total Station’ किंवा थिओडोलाइट आणि डंपी लेव्हलच्या ॲडजस्टमेंटवर प्रश्न येऊ शकतात.
- Theory: बिल्डिंग मटेरियल्स, काँक्रीट मिक्स डिझाइन आणि सॉइल मेकॅनिक्स (विशेषतः Earth Pressure आणि Void Ratio) पक्के करा.
टेलिकॉम/इलेक्ट्रॉनिक्स विद्यार्थ्यांनी काय वाचावे?
- Network Analysis: लाप्लास ट्रान्सफॉर्म आणि फ्रिक्वेन्सी डोमेन ॲनालिसिस खूप महत्त्वाचे आहे. Wye-Delta ट्रान्सफॉर्मेशनची प्रॅक्टिस करा.
- Electronics Core: मायक्रोप्रोसेसरचे डिझाइन, लॉजिक गेट्स आणि डिजिटल IC फॅमिलीज (TTL, CMOS इ.) समजून घ्या.
- Measurements: मापनातील त्रुटी (Errors) आणि ट्रान्सड्यूसर्सचे प्रकार यावर प्रश्न अपेक्षित आहेत.
जनरल ॲप्टीट्यूड (४० गुण):
या विभागात केवळ गणितावर अवलंबून राहू नका. निर्णयक्षमता (Decision Making) आणि व्हिज्युअल मेमरी (Visual Memory) सारख्या तार्किक प्रश्नांचा सराव करा. अंकगणितीय नंबर सीरिजवर नक्कीच प्रश्न येतील.
महत्वाची टीप: परीक्षेला ‘सेक्शनल कट-ऑफ’ (Sectional Cut-off) आहे. तुम्हाला Aptitude आणि Technical दोन्हीमध्ये स्वतंत्रपणे पास व्हावे लागेल, त्यामुळे कोणत्याही एका भागाकडे दुर्लक्ष करणे महागात पडू शकते.
| BSNL Senior Executive Trainee Syllabus Pdf 2026 | Click here |
| माहिती | लिंक |
|---|---|
| Telegram वर मोफत Job Alert मिळवण्यासाठी | येथे क्लिक करा |
| सरकारी नोकरी माहिती WhatsApp वर मोफत मिळवण्यासाठी | येथे क्लिक करा |
| आपले वय मोजण्यासाठी | Age Calculator |
| जाहिरात WhatsApp वर मिळवण्यासाठी | Official WhatsApp Channel |
| सध्या चालू असलेल्या भरती पाहण्यासाठी | वर्तमान भरती (येथे क्लिक करा) |
Disclaimer: वरील भरतीसंदर्भातील सर्व माहिती ही विविध सरकारी व अधिकृत संकेतस्थळांवरून मिळालेल्या जाहिरातींवर आधारित आहे. या भरतीबाबतची अधिकृत व अंतिम माहिती संबंधित शासकीय विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर किंवा अधिकृत जाहिरातीत पाहावी.
formwalaa.in वेबसाइट भरती प्रक्रियेबाबत कोणतीही जबाबदारी घेत नाहीत. उमेदवारांनी अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत माहिती काळजीपूर्वक वाचावी.
