मित्रांनो IIT दिल्लीसारख्या जागतिक दर्जाच्या संस्थेत प्रवेश मिळवणे हे लाखो विद्यार्थ्यांचे स्वप्न असते, परंतु अनेक वेळा फी आणि राहणीमानाचा खर्च हे स्वप्न पूर्ण करण्याच्या आड येतात. पण खुशखबर अशी आहे की IIT दिल्ली कोणत्याही प्रतिभावान विद्यार्थ्याला आर्थिक अडथळ्यांमुळे थांबू देत नाही. Merit-cum-Means Scholarship, Fee Waivers आणि 120+ Donor Scholarships यांच्या माध्यमातून IIT दिल्ली प्रत्येक पात्र विद्यार्थ्याला उच्च शिक्षणाची सुवर्णसंधी देते. योग्य पात्रता असेल, तर IIT Delhi तुमच्या भविष्याची दारे खरोखरच उघडते.
IIT Delhi Scholarship 2026: पात्रता, फी माफी, प्रकार आणि संपूर्ण माहिती
| Scholarship / Scheme | Eligibility | Benefits | Coverage |
|---|---|---|---|
| Merit-cum-Means (MCM) Scholarship | वार्षिक उत्पन्न ≤ 8 लाख, CGPA ≥ 6.0 | 100% ट्युशन फी माफी + 4,000 रुपये महिना स्टायपेंड | सुमारे 25% UG विद्यार्थी |
| Institute Free Studentship | वार्षिक उत्पन्न ≤ 8 लाख (Merit कॅपच्या बाहेर) | 100% ट्युशन फी माफी | अतिरिक्त 10% UG विद्यार्थी |
| SC/ST/PwD Fee Exemption | SC/ST/PwD श्रेणी, उत्पन्न मर्यादा नाही | 100% ट्युशन फी माफी, Free Messing + 1,000 रुपये महिना | सर्व पात्र विद्यार्थी |
| Donor-Funded Scholarships | विशिष्ट निकष: विभाग, CGPA ≥ 7.5, उत्पन्न ≤ 6 लाख, JEE Rank | 25,000 ते 1,00,000 रुपये प्रति वर्ष | 120+ वेगवेगळ्या स्कीम |
IIT Delhi Scholarship चे उद्दिष्ट
IIT दिल्ली ही भारतातील सर्वोच्च अभियांत्रिकी संस्था असून येथे देशातीलच नाही तर जगभरातील विद्यार्थी प्रवेश घेतात. परंतु उच्च दर्जाच्या शिक्षणाबरोबरच फी आणि राहण्याचा खर्च अनेक विद्यार्थ्यांच्या आवाक्याबाहेर जातो. त्यामुळे आर्थिक अडचणीमुळे कोणत्याही विद्यार्थ्याचे शिक्षण थांबू नये, या उद्देशाने IIT दिल्लीने विविध शिष्यवृत्ती योजना, ट्युशन फी माफी आणि आर्थिक सहाय्याच्या सुविधा उपलब्ध करून दिल्या आहेत.
Merit-cum-Means (MCM) Scholarship
IIT Delhi मधील सर्वात महत्त्वाची आणि लोकप्रिय शिष्यवृत्ती म्हणजे Merit-cum-Means (MCM) Scholarship. या शिष्यवृत्तीचा उद्देश आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत पण मेधावी विद्यार्थ्यांना मदत करणे हा आहे. या योजनेकरिता विद्यार्थ्याचे वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न 8 लाखांपेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे आणि विद्यार्थ्याने किमान CGPA 6.0 राखणे बंधनकारक आहे. या शिष्यवृत्तीत विद्यार्थ्यांना 100% ट्युशन फी माफीसह दरमहा 4,000 रुपये इतका वित्तीय सहाय्य मिळते.
Institute Free Studentship
Merit-cum-Means Scholarship मध्ये 25% विद्यार्थ्यांना मर्यादेप्रमाणे फायदा दिला जातो. मात्र या मर्यादेबाहेर आर्थिकदृष्ट्या पात्र असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी Institute Free Studentship योजना उपलब्ध आहे. या योजनेत विद्यार्थ्यांना संपूर्ण ट्युशन फी माफ केली जाते, मात्र यात मासिक स्टायपेंड मिळत नाही. ही योजना सुमारे अतिरिक्त 10% विद्यार्थ्यांना कव्हर करते.
SC/ST/PwD विद्यार्थ्यांसाठी Fee Exemption
IIT दिल्लीमध्ये SC, ST आणि PwD श्रेणीतील विद्यार्थ्यांना ट्युशन फीची कोणतीही रक्कम भरावी लागत नाही. ही सवलत कायदेशीरदृष्ट्या अनिवार्य (statutory) आहे आणि यासाठी कोणत्याही प्रकारच्या उत्पन्न मर्यादेची अट नाही. तसेच, ज्यांचे कौटुंबिक उत्पन्न 8 लाखांपर्यंत आहे त्यांना फ्री मेसिंग (बेसिक मेनू) आणि दर महिन्याला 1,000 रुपये इतका अतिरिक्त भत्ता देखील मिळतो.
Donor-Funded Scholarships
| Scholarship Name | Eligibility Criteria | Financial Benefits | Remarks |
|---|---|---|---|
| OP Jindal Engineering & Management Scholarship | CGPA ≥ 7.0, Good Leadership Qualities, UG Students | 80,000 – 1,00,000 रुपये per year | Highly Competitive |
| Indian Oil Foundation Scholarship | Annual Family Income ≤ 2–3 Lakhs, UG Students | 36,000 – 50,000 रुपये per year | Need-Based |
| NTPC Scholarship for Engineering Students | SC/ST/PwD Students, CGPA ≥ 6.0 | 2,000 रुपये per month | Statutory Benefits |
| Aditya Birla Scholarship | Top 20 JEE Rankers or Top 1% Performing Students | 1,80,000 रुपये per year | Very Prestigious |
| RD Sethna Loan Scholarship | Meritorious Students with Income ≤ 4 Lakhs | 20,000 – 30,000 रुपये (Low-Interest Loan) | Based on Merit + Need |
| Infosys Foundation Scholarship | Tech Students, CGPA ≥ 7.5, Income ≤ 6 Lakhs | 50,000 – 75,000 रुपये per year | Branch-Specific |
| Mahindra All India Talent Scholarship | Economically weaker students, diploma/UG | 10,000 – 20,000 रुपये per year | Need-Based |
| Mukesh Patel Scholarship | Students with outstanding merit, CGPA ≥ 8.0 | 1,00,000 रुपये per year | Merit-Based |
| ONGC Scholarship | SC/ST/OBC/General EWS, CGPA ≥ 6.0 | 48,000 रुपये per year | Government-Linked |
| Alumni Endowment Scholarships (Various) | Criteria vary: Branch, CGPA ≥ 7.5, Income ≤ 6 Lakhs | 25,000 – 1,00,000 रुपये per year | 120+ Different Schemes |
IIT दिल्लीमध्ये 120 पेक्षा अधिक Donor-Funded Scholarships उपलब्ध आहेत. या शिष्यवृत्ती खासगी संस्थांकडून, माजी विद्यार्थ्यांकडून किंवा दानशूर व्यक्तींनी दिलेल्या निधीमधून दिल्या जातात. प्रत्येक शिष्यवृत्तीचे पात्रता निकष वेगळे असतात—उदा. विशिष्ट विभागाचा विद्यार्थी, CGPA 7.5+, वार्षिक उत्पन्न 6 लाखांपेक्षा कमी, मुलींसाठी खास योजने, किंवा JEE Advanced चांगला रँक. या शिष्यवृत्तीत आर्थिक मदत 25,000 ते 1,00,000 रुपये पर्यंत मिळू शकते.
शिष्यवृत्तीकरिता अर्ज कसा करावा?
- IIT Delhi Scholarship साठी अर्ज करण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी IIT Delhi च्या Financial Assistance Portal वर लॉगिन करणे आवश्यक आहे.
- प्रवेश प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर विद्यार्थी Forms 1 आणि 2 भरून वैयक्तिक, कौटुंबिक आणि शैक्षणिक माहिती द्यावी लागते.
- यासोबत Income Affidavit, Income Tax Returns, Caste Certificate, अकॅडमिक मार्कशीट, आणि JEE Rank यासारखी आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करावी लागतात.
- अर्ज सबमिट करताना ‘Final Submit’ बटण दाबणे आणि अंतिम मुदत पाळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
का निवडावी IIT Delhi Scholarship?
IIT दिल्लीने उभारलेली आर्थिक सहाय्य व्यवस्था अत्यंत मजबूत आणि सर्वसमावेशक आहे. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल पार्श्वभूमी असलेल्या विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देण्याची IIT दिल्लीची वचनबद्धता यामध्ये दिसून येते. उच्च दर्जाचे शिक्षण, जागतिक दर्जाची संशोधन सुविधा आणि आर्थिक मदतीचा संपूर्ण सपोर्ट यामुळे IIT Delhi Scholarship विद्यार्थ्यांसाठी स्वप्नपूर्तीची मोठी संधी बनते.
| माहिती | लिंक |
|---|---|
| Telegram वर मोफत Job Alert मिळवण्यासाठी | येथे क्लिक करा |
| सरकारी नोकरी माहिती WhatsApp वर मोफत मिळवण्यासाठी | येथे क्लिक करा |
| आपले वय मोजण्यासाठी | Age Calculator |
| जाहिरात WhatsApp वर मिळवण्यासाठी | Official WhatsApp Channel |
| सध्या चालू असलेल्या भरती पाहण्यासाठी | वर्तमान भरती (येथे क्लिक करा) |
सरकारी भरती, सरकारी योजना, आणि शिक्षण क्षेत्रातील महत्त्वाच्या अपडेट्ससाठी दररोज FORM WALA या वेबसाइटला भेट द्या, तुमच्या करिअरचा योग्य मार्ग इथेच सापडेल…..







