मित्रांनो तुम्ही KVS मध्ये शिक्षक होण्याचं स्वप्न बाळगता का? तर 2026 हे वर्ष तुमच्यासाठी ‘Golden Opportunity’ ठरू शकतं. Kendriya Vidyalaya Sangathan (KVS) लवकरच PRT, TGT आणि PGT अशा हजारो पदांची मोठी भरती घेणार आहे आणि या स्पर्धेत पुढे राहायचं असेल, तर सर्वात पहिले तुम्हाला अद्ययावत सिलेबस आणि परीक्षा पॅटर्न माहीत असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. KVS ची परीक्षा ही साधी नाही ती तुमची भाषा कौशल्य, विषयावरचं प्रभुत्व, लॉजिकल थिंकिंग, जनरल नॉलेज आणि अध्यापनाची दृष्टी अशा सर्व बाजूंनी तुमची क्षमता तपासते.
म्हणूनच आम्ही तुमच्यासाठी घेऊन आलो आहोत PRT, TGT आणि PGT साठी संपूर्ण मराठी सिलेबस, टेबल्ससह, सोप्या भाषेत आणि परीक्षा लक्षात ठेवून तयार केलेले.
KVS Syllabus 2026 PDF Download: PRT, TGT, PGT साठी विषयवार सिलेबस व परीक्षा पॅटर्न
KVS PRT Syllabus 2026 – प्राथमिक शिक्षक (Primary Teacher)
| Part | Section | Questions | Marks |
|---|---|---|---|
| Part I | General English | 15 | 15 |
| General Hindi | 15 | 15 | |
| Part II | General Awareness & Current Affairs | 20 | 20 |
| Reasoning Ability | 20 | 20 | |
| Computer Literacy | 10 | 10 | |
| Part III | Subject Concerned | 100 | 100 |
| Total | 180 | 180 | |
PRT Syllabus – Paper I (General English & General Hindi)
| Subject | Topics |
|---|---|
| General English | Reading Comprehension, Articles, Narration, Prepositions, Tenses, Voice, Sentence Rearrangement, Vocabulary, Antonyms, Synonyms, Idioms, Verbs, Modals, Subject-Verb Agreement |
| General Hindi | भाषा, संज्ञा, सर्वनाम, विशेषण, क्रिया, वचन, लिंग, उपसर्ग-प्रत्यय, पर्यायवाची, मुहावरे, लोकोक्तियाँ, समास, संधि, तत्सम-तद्भव, विराम चिन्ह |
PRT च्या पहिल्या पेपरमध्ये इंग्रजी आणि हिंदी भाषेची समज तपासली जाते. General English मध्ये प्रामुख्याने Grammar, Tenses, Narration, Prepositions, Vocabulary, Antonyms–Synonyms आणि Reading Comprehension यांसारखे विषय असतात. General Hindi मध्ये संज्ञा, सर्वनाम, विशेषण, क्रिया, वचन, लिंग, पर्यायवाची, विलोम, समास, संधि आणि मुहावरे यांसारखे विषय विचारले जातात. या विभागाचा उद्देश शिक्षकाची भाषा अभिव्यक्ती क्षमता तपासणे हा आहे.
PRT Syllabus – Paper II (General Awareness, Reasoning & Computer)
| Section | Topics |
|---|---|
| General Awareness | History, Geography, Polity, Current Affairs, Sports, Books & Authors, Indian Art & Culture |
| Reasoning Ability | Blood Relation, Coding-Decoding, Puzzles, Mirror Image, Seating Arrangement, Logical Reasoning |
| Computer Literacy | Basics of Computers, Operating Systems, Internet, Storage Devices, Networking, Software & Hardware, Abbreviations |
दुसऱ्या पेपरमध्ये History, Geography, Polity, Sports, Current Affairs, Books & Authors आणि Art & Culture यांसारख्या विषयांवर प्रश्न असतात. Reasoning मध्ये Puzzles, Blood Relation, Coding-Decoding, Mirror Image आणि Logical Thinking तपासले जाते. Computer Literacy मध्ये Basic Computer, Internet, Operating System, Networking आणि Storage Devices या विषयांचा समावेश आहे. हा भाग शिक्षकाची सर्वांगीण ज्ञानक्षमता मोजतो.
PRT Syllabus – Paper III (Perspectives on Education & Leadership)
| Topics |
|---|
| Understanding the Learner, Learning Theories (Behaviorism, Cognitivism, Constructivism), Classroom Management, School Leadership, NEP 2020, Curriculum, Pedagogy, RTE Act 2009 |
या पेपरमध्ये शिक्षकाची अध्यापन पद्धती, विद्यार्थ्यांचे मनोविज्ञान व वर्गव्यवस्थापन यांची समज तपासली जाते. यामध्ये Learning Theories (Behaviourism, Cognitivism, Constructivism), Classroom Management, School Leadership, Curriculum, Pedagogy, NEP 2020 आणि RTE Act 2009 या महत्त्वाच्या विषयांचा समावेश आहे.
PRT Syllabus – Subject Concerned
| Subject | Topics |
|---|---|
| Hindi | संज्ञा, सर्वनाम, विशेषण, वचन, लिंग, क्रिया, काल, पर्यायवाची-विलोम, संख्याएँ, गणित संबंधित शब्द |
| English | Nouns, Pronouns, Tenses, Articles, Prepositions, Punctuation, Determiners, Possessives, Question Words |
| Mathematics | Numbers, Geometry, Addition, Subtraction, Multiplication, Division, Time, Money, Data Handling |
| Environmental Science | Family, Food, Shelter, Travel, Water, Things We Make and Do |
PRT मध्ये प्राथमिक स्तराच्या विषयांवर आधारित प्रश्न विचारले जातात. English व Hindi Grammar, Mathematics विषयात Numbers, Geometry, Addition, Subtraction, Multiplication, Division तसेच EVS मध्ये Family, Water, Food, Travel, Shelter यांसारखे मूलभूत विषय येतात. प्राथमिक शिक्षक म्हणून विद्यार्थ्यांना शिकवले जाणारे मूलभूत विषय या विभागात समाविष्ट आहेत.
KVS TGT Syllabus 2026 – माध्यमिक शिक्षक (Trained Graduate Teacher)
| Part | Subject | Questions | Marks |
|---|---|---|---|
| Part I | General English | 15 | 15 |
| General Hindi | 15 | 15 | |
| Part II | General Awareness | 20 | 20 |
| Reasoning Ability | 20 | 20 | |
| Computer Literacy | 10 | 10 | |
| Part III | Perspectives on Education & Leadership | 40 | 40 |
| Part IV | Subject Concerned | 100 | 100 |
| Total | 180 | 180 | |
TGT साठीचा सिलेबस शिक्षकाच्या विषयज्ञानाबरोबरच General Knowledge, Reasoning आणि Educational Psychology ची समज तपासतो. TGT परीक्षा एकूण चार विभागांमध्ये घेण्यात येते. यात Language Proficiency, General Awareness, Reasoning & Computer, Perspectives on Education आणि Concerned Subject या घटकांचा समावेश आहे.
TGT Syllabus – Paper I (General English & General Hindi)
| Subject | Topics |
|---|---|
| General English | Grammar, Articles, Tenses, Modal, Narration, Prepositions, Vocabulary, Idioms & Phrases, Antonyms, Synonyms, Reading Comprehension |
| General Hindi | संज्ञा, सर्वनाम, विशेषण, क्रिया, वचन, लिंग, उपसर्ग, प्रत्यय, मुहावरे, लोकोक्तियाँ, समास, संधि, तत्सम-तद्भव |
TGT साठीच्या भाषा विभागात Grammar, Articles, Tenses, Modal, Narration आणि Reading Comprehension विचारले जातात. General Hindi मध्ये संज्ञा, सर्वनाम, संधि, समास, प्रत्यय, तत्सम–तद्भव, मुहावरे आणि लोकोक्ती यांचा समावेश आहे.
TGT Syllabus – Paper II (General Awareness, Reasoning & Computer)
| Section | Topics |
|---|---|
| General Knowledge & Current Affairs | Indian History, Geography, Polity, Economy, Constitution, Science, Art & Culture, International Organizations, Current Events |
| Reasoning Ability | Verbal & Non-verbal Reasoning, Analogies, Blood Relations, Puzzles, Coding-Decoding, Syllogism, Series |
| Computer Literacy | History of Computers, Basics of Computer, Storage Devices, Internet, Software & Hardware, Operating Systems, Web Technology |
या भागात India History, Geography, Constitution, Economy, Art & Culture आणि Science अशा GK विषयांचा समावेश आहे. तसेच Reasoning मध्ये Analogies, Blood Relations, Coding-Decoding, Non-Verbal Reasoning आणि Puzzle Test घेतले जाते.
TGT Syllabus – Paper III (Perspectives on Education & Leadership)
| Topics |
|---|
| Child Development, Learning Theories (Behaviorism, Cognitivism, Constructivism), Classroom Environment & Management, Inclusion & Diversity, Disabilities, School Leadership & Organization, NEP 2020 Implementation |
TGT Syllabus – Subject Concerned (विषयानुसार)
| TGT Subject | Major Topics |
|---|---|
| Hindi | व्याकरण, काव्य, गद्य, अलंकार, समास, संधि, निबंध, अपठित गद्यांश |
| English | Grammar, Literature, Poetry, Prose, Drama, Comprehension |
| Maths | Algebra, Geometry, Mensuration, Trigonometry, Arithmetic |
| Science | Physics, Chemistry, Biology (Class 6–10 NCERT आधारित) |
| Social Studies | History, Civics, Geography, Economics (NCERT Class 6–10) |
| Sanskrit | व्याकरण, गद्य, पद्य, अनुवाद, समास, धातुरूप, शब्दरूप |
| Art Education | Art Techniques, Tools, Basics of Drawing & Painting |
| Physical Education | Sports Rules, Health, Yoga, Physical Fitness |
| Work Experience | Craft, Drawing, Technology Basics, Project Work |
TGT च्या विषयानुसार (Maths, Science, Social Science, English, Hindi इत्यादी) पूर्ण विषयावर आधारित प्रश्न विचारले जातात. हा विभाग सर्वाधिक गुणांचा असल्याने तयारी अत्यंत मजबूत असणे गरजेचे आहे.
KVS PGT Syllabus 2026 – उच्च माध्यमिक शिक्षक (Post Graduate Teacher)
| Part | Subject | Questions | Marks |
|---|---|---|---|
| Part I | General English | 10 | 10 |
| General Hindi | 10 | 10 | |
| Part II | General Awareness & Current Affairs | 10 | 10 |
| Reasoning Ability | 5 | 5 | |
| Computer Literacy | 5 | 5 | |
| Part III | Perspectives on Education & Leadership | 40 | 40 |
| Part IV | Subject Concerned | 100 | 100 |
| Total | 180 | 180 | |
PGT साठी परीक्षा अधिक प्रगत स्तरावर घेतली जाते. यात General English-Hindi, GK-Reasoning-Computer, Perspectives on Education आणि Concerned Subject यांचा समावेश आहे. PGT चे सिलेबस पदव्युत्तर स्तराच्या अभ्यासक्रमाशी संबंधित असल्यामुळे सखोल अभ्यास आवश्यक आहे.
PGT Syllabus – Paper I (General English & General Hindi)
| Subject | Topics |
|---|---|
| General English | Articles, Modals, Narration, Pronouns, Adverbs, Adjectives, Verb Forms, Prepositions, Tenses, Punctuation, Active-Passive Voice, Vocabulary, Idioms & Phrases, Antonyms & Synonyms, Reading Comprehension |
| General Hindi | भाषा, संज्ञा, सर्वनाम, विशेषण, क्रिया, वचन, लिंग, उपसर्ग-प्रत्यय, वाक्य निर्माण, पर्यायवाची, विपरीतार्थक, मुहावरे, अलंकार, सन्धि, समास, तत्सम-तद्भव, शब्द सामर्थ्य |
General English मध्ये Tenses, Articles, Voice, Narration, Vocabulary, Idioms & Phrases आणि Comprehension यांसारखे विषय असतात. General Hindi मध्ये संज्ञा, शब्द सामर्थ्य, पर्यायवाची–विलोम, अलंकार, समास, संधि आणि तत्सम–तद्भव या विषयांचा समावेश आहे.
PGT Syllabus – Paper II (General Knowledge, Reasoning & Computer Literacy)
| Section | Topics |
|---|---|
| General Knowledge & Current Affairs | Awards, Books & Authors, Sports, Indian History (Ancient–Modern), Geography, Current Events, Polity, Economy, Indian Constitution, General Science, Organizations & Committees |
| Reasoning Ability | Verbal & Non-verbal Reasoning, Syllogism, Blood Relations, Directions, Mirror Images, Coding-Decoding, Series, Order & Ranking, Puzzles |
| Computer Literacy | Abbreviations, Computer Basics, Internet, Memory Devices, Operating Systems, Hardware & Software, DBMS, Social Networking, Web Technology |
या विभागात Awards, Books, Sports, History, Polity, Economy, Science आणि International Organizations यांसारखे विषय विचारले जातात. Reasoning मध्ये Syllogism, Blood Relation, Directions, Coding-Decoding आणि Series विचारली जाते. Computer Literacy मध्ये DBMS, Operating System, Memory Devices आणि Web Technology यांचा समावेश आहे.
PGT Syllabus – Paper III (Perspectives on Education & Leadership)
| Topics |
|---|
| Learning Theories (Behaviorism, Cognitivism, Constructivism), Teaching-Learning Process, Curriculum Planning, Instructional Design, Assessment Types, Understanding the Learner, Development Stages, Adolescent Psychology, Inclusive Education, Classroom Environment, School Organization, School Leadership, Leadership Models, Teacher Professional Development, Mental Health, Community Participation, NEP 2020 Themes, Child Rights, Historical Education Policies |
या विभागात Learning Process, Assessment, Curriculum Planning, Inclusive Education, School Leadership, Mental Health, Community Participation आणि NEP 2020 यांसारख्या विषयांचा सखोल अभ्यास आवश्यक आहे.
PGT Syllabus – Subject Concerned (विषयानुसार)
| PGT Subject | Major Topics |
|---|---|
| PGT English | Poetry, Prose, Drama, Grammar, Literary Devices, Comprehension, British Literature, American Literature, Indian Writing in English |
| PGT Hindi | काव्य, गद्य, निबंध, रचना कौशल, अलंकार, छंद, समास-संधि, मुहावरे, हिंदी साहित्य इतिहास, आधुनिक व मध्यकालीन साहित्य |
| PGT Mathematics | Algebra, Trigonometry, Calculus, Geometry, Probability, Statistics, Matrices, Determinants, Differential Equations |
| PGT Physics | Mechanics, Thermodynamics, Optics, Electricity & Magnetism, Modern Physics, Nuclear Physics, Semiconductor Devices |
| PGT Chemistry | Organic, Inorganic, Physical Chemistry, Chemical Bonding, Periodic Table, Biomolecules, Polymers |
| PGT Biology | Plant Physiology, Animal Physiology, Genetics, Ecology, Human Biology, Cell Biology, Biotechnology |
| PGT Economics | Microeconomics, Macroeconomics, Indian Economy, Money & Banking, Development Economics, Statistics |
| PGT History | Ancient India, Medieval India, Modern India, World History, Indian Culture, Freedom Movement |
| PGT Geography | Physical Geography, Human Geography, Environmental Geography, Population, Climate, Resources |
| PGT Commerce | Business Studies, Accountancy, Economics, Financial Management, Marketing, Corporate Accounting |
| PGT Computer Science | Programming (Python/Java/C++), DBMS, Networks, OS, Algorithms, Computer Architecture, Web Tech |
PGT च्या संबंधित विषयांसाठी (Physics, Chemistry, Maths, Biology, English, Hindi, Economics इ.) पदव्युत्तर स्तरावरील सर्व महत्त्वाचे विषय विचारले जातात.
KVS Syllabus PDF Download
| Post | Download Link |
|---|---|
| KVS Principal Syllabus | KVS Principal Syllabus PDF |
| KVS PRT Syllabus | KVS PRT Syllabus PDF |
| KVS TGT Syllabus | KVS TGT Syllabus PDF |
| KVS PGT Syllabus | KVS PGT Syllabus PDF |
| Finance Officer | KVS Finance Officer Syllabus PDF |
| Assistant Section Officer | KVS Assistant Section Officer Syllabus PDF |
| Hindi Translator | KVS Hindi Translator Syllabus PDF |
| Senior Secretariat Assistant | KVS Senior Secretariat Assistant Syllabus PDF |
| Stenographer Grade II | KVS Stenographer Grade II Syllabus PDF |
| Junior Secretariat Assistant | KVS Junior Secretariat Assistant Syllabus PDF |
| माहिती | लिंक |
|---|---|
| Telegram वर मोफत Job Alert मिळवण्यासाठी | येथे क्लिक करा |
| सरकारी नोकरी माहिती WhatsApp वर मोफत मिळवण्यासाठी | येथे क्लिक करा |
| आपले वय मोजण्यासाठी | Age Calculator |
| जाहिरात WhatsApp वर मिळवण्यासाठी | Official WhatsApp Channel |
| सध्या चालू असलेल्या भरती पाहण्यासाठी | वर्तमान भरती (येथे क्लिक करा) |
Disclaimer: वरील भरतीसंदर्भातील सर्व माहिती ही विविध सरकारी व अधिकृत संकेतस्थळांवरून मिळालेल्या जाहिरातींवर आधारित आहे. या भरतीबाबतची अधिकृत व अंतिम माहिती संबंधित शासकीय विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर किंवा अधिकृत जाहिरातीत पाहावी.
formwalaa.in वेबसाइट भरती प्रक्रियेबाबत कोणतीही जबाबदारी घेत नाहीत. उमेदवारांनी अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत माहिती काळजीपूर्वक वाचावी.
